Επικοινωνήστε μαζί μας
211 715 1801

Καχυποψια

Το να είναι κανείς καχύποπτος σε υπερβολικό βαθμό, έχει ασφαλώς κομμάτια παθολογικά. Η αντίθετη πλευρά είναι η αφέλεια που και αυτή κάνει ζημιά στις σχέσεις με την υποτιθέμενη καλή ειλικρίνεια που διαθέτει εντός της. Ωστόσο στο μέσο πλαίσιο το οποίο μπορεί να φιλοξενεί μία περίπου ώριμη προσωπικότητα, υπάρχουν διάφορες επιλογές: ο ωριμότερος άνθρωπος έχει την δυνατότητα να αμφισβητεί, να ερευνά, να θέτει την εμπειρία σε δράση, να μπορεί να κάνει τεστ γύρω από την πραγματικότητα και να χρησιμοποιεί ένα εσωτερικό σύστημα κριτικής προκειμένου να συνθέσει τις πλευρές του συνόλου μίας κατάστασης. Αυτά είναι φυσιολογικά. Όμως τίποτα από αυτά δεν έχει σχέση με την παθολογική καχυποψία, εκείνη την καχυποψία η οποία ακουμπάει την παρανοϊκή οδό.

Τι είναι η υπερβολική καχυποψία;

Η υπερβολική καχυποψία, η παρανοϊκότητα όπως την ονομάζουμε στην διαγνωστική, έχει τις ρίζες της στην πολύ πρώιμη βρεφική ηλικία και για κάποιο λόγο δεν έχει μετατραπεί σε κατάθλιψη όπως πρέπει. Η φυσιολογική οδός στον ψυχισμό κατά την βρεφική ηλικία, είναι η εξής: το μωρό όταν υπάρχει φαγητό, ζεστασιά και χάδι είναι ικανοποιημένο. Όταν δεν τα έχει βάλλεται. Θεωρεί ότι δέχεται επίθεση οπότε κάνει κι εκείνο επίθεση για να ζήσει ή αποσύρεται δεν τρώει και πάει προς το θάνατο. Κανονικά επιτίθεται, και μετά παθαίνει κατάθλιψη γιατί που επιτέθηκε στη μαμά που το φροντίζει. Η μαμά ζεί μαζί του τον πόνο του, κλαίνε μαζί και έτσι προκύπτει ένας περίπου ισορροπημένος άνθρωπος. Αν η μαμά δεν μπορεί να καταλάβει τις ανάγκες του μωρού της, δεν μπαίνει σε αυτή την κατάσταση. επιτίθεται κι εκείνη ή αδιαφορεί, και δεν μπορεί να αισθανθεί την ανάγκη την κατάθλιψή μου. Εκεί ο άνθρωπος παραμένει παρανοϊκός.

Καχυποψίσ

Η αίσθηση της επίθεσης και η παρανοϊκότητα

Τί γίνεται όταν το μωρό έχει τη αίσθηση ότι δέχεται επίθεση; Η αίσθηση της πείνας είναι τρομερή αίσθηση και δίνει την αίσθηση ότι τα πράγματα που νιώθει μέσα του είναι απειλητικά. Απειλείται η ζωή του ουσιαστικά. Επειδή όμως ο εαυτός εκείνη την περίοδο δεν έχει διαχωριστεί από τη μητέρα (που είναι όλος ο κόσμος τότε) το μωρό δεν γνωρίζει από που προέρχεται η απειλή. Μπορεί να προέρχεται και απ’ έξω. Να μην είναι δηλαδή μία εσωτερική αίσθηση πείνας – απειλής αλλά μία εξωτερική αίσθηση. Δηλαδή ότι ο εξωτερικός κόσμος σε κυνηγά, σε απειλεί, σε τρομάζει. Προβάλλεις αυτόματα τον εσωτερικό κόσμο στον έξω κόσμο. Οπότε δεν μπορείς να πεις “νιώθω ότι θα πεθάνω” αλλά λές: “νιώθω ότι με κυνηγούν. με σχολιάζουν, με κρίνουν, κτλ”. Οπότε πρόκειται για μία κατάσταση κατά την οποία το  βρέφος πρέπει να αμυνθεί. Εκεί μπορεί να συμβούν διάφορα πράγματα. Το ένα είναι να κάνεις επίθεση. Αφού φοβάσαι, κάνεις επίθεση για να παλέψεις για τη ζωή σου. Επιτίθεσαι στο κακό στήθος που σε απειλεί με το να μη σου δίνει να φας. Και θεωρείς ότι σου κάνει και αυτό επίθεση. Αυτό είναι παρανοϊκό.

Καχυποψίσ
Καχυποψίσ

Σαδισμός και μαζοχισμός. Η ώριμη κατάληξη είναι η καταθλιπτική

Οι περίπου ώριμοι και ισορροπημένοι άνθρωποι, είναι και λίγο καταθλιπτικοί. Γιατί είναι φυσιολογικό αυτό; Γιατί σημαίνει ότι η φιγούρα που σε φρόντισε κατά την βρεφική ηλικία, δέχτηκε τον πόνο σου. Δέχτηκε τις επιθέσεις σου και σου είπε “δεν πειράζει”. Η μεγαλύτερη προσφορά που μπορεί να κάνει μία μητέρα στο μωρό της είναι να δεχτεί τις επιθέσεις του με γαλήνη. Είναι σημαντικό διότι περνάει μία αίσθηση στο μωρό ότι δεν έκανε τίποτα υπερβολικό που να προκαλέσει ζημιά στη μητέρα και στον εαυτό του. Είναι μια αίσθηση ότι πρόκειται για κάτι που αντέχεται. Αυτή η συμπεριφορά δίνει την δυνατότητα στα δύο μέρη, τη μητέρα και το μωρό, να μπορέσουν να ζητήσουν συγχώρεση και να παρηγορηθούν, να στενοχωρηθούν μαζί. Αν υπάρχει η δυνατότητα να συμβεί αυτό, τότε αρχίζει να αναπτύσσεται ευγνωμοσύνη. Η ευγνωμοσύνη δείχνει ότι ο άνθρωπος μπορεί να αγαπήσει. Δηλαδή να ευχαριστήσει τον άλλο για όσα του έδωσε και να ανταποδώσει την αγάπη του. Οι ωριμότεροι άνθρωποι λοιπόν, έχουν μάθει να δίνουν. Γιατί έζησαν την ευγνωμοσύνη στην βρεφική ηλικία. Το αντίθετο της ευγνωμοσύνης είναι η οργή.

Η οργή προέρχεται από τα ακριβώς αντίθετα από αυτά που περιγράψαμε. Τότε ο βασικός σκοπός δεν είναι να δώσεις αλλά να καταστρέψεις. Γίνεται σαδιστικό ή μαζοχιστικό που είναι πλευρές του ίδιου αντικειμένου. Ο σαδιστής θέλει να πληγώσει, να εκδικηθεί. Ο μαζοχιστής δέχεται την τιμωρία. Είτε γιατί φοβάται ότι θα πληγώσει το αντικείμενο (τη μητρική φιγούρα) αν γίνει σαδιστής, οπότε δεν το κάνει γιατί αν το πληγώσει θα πληγωθεί και ο/η ίδιος/α ανεπανόρθωτα, είτε γιατί αναπτύσσεται μία τάση προς την πλευρά του θανάτου. Γιατί να συντηρήσει κανείς την πλευρά του θανάτου και την αυτοκαταστροφή; Αυτή είναι μία στάση η οποία μπορεί να κρατάει μία ισορροπία ανάμεσα στην προσπάθεια να κινητοποιήσει κανείς τη μητέρα να έρθει πιο κοντά και στην άμυνα να επιτεθεί σε αυτήν. Είναι δύσκολο γιατί οι άνθρωποι αυτοί είναι μετέωροι σε έναν ενδιάμεσο χώρο από τον οποίο δεν μπορούν να βγουν. Οι σαδιστές τουλάχιστον μπορούν να γίνουν πιο ενεργητικοί, να κάνουν  πράγματα στη ζωή τους δημιουργικά, να διοχετεύσουν την σαδιστική τους ορμή σε διάφορους σκοπούς. Ενώ ο μαζοχιστής αυτοαναστέλλεται. Και οι δύο πλευρές του σαδισμού και του μαζοχισμού, είναι αποτελέσματα μιας κατάστασης κατά την οποία δεν πραγματοποιήθηκε η καταθλιπτική αντίδραση. Η καταθλιπτική αντίδραση στην βρεφική ηλικία είναι να μπορέσει να σε καταλάβει η μάνα σου και να νιώσει μαζί σου τις ενοχές σου, να τις δεχτεί να τις παρηγορήσει με αποτέλεσμα να εκφραστεί ευγνωμοσύνη.

Καχυποψίσ
Καχυποψίσ

Η καχυποψία στην θεραπεία

Βλέπουμε ότι χωρίς την καταθλιπτική αντίδραση υπάρχουν προβλήματα. Υπερβολική καχυποψία, παρανοικότητα, σαδισμός, μαζοχισμός, διαταραχές στη βασική σχέση η οποία ορίζει την προσωπικότητα (μητέρα-βρέφος). Τι αναμένεται λοιπόν να γίνει σε μια σωστή ψυχοθεραπεία; Στη θεραπεία αναπτύσσονται όλα τα αισθήματα της παιδικής ηλικίας και ο θεραπευόμενος τα αποδίδει όλα, με ασυνείδητο τρόπο, στον θεραπευτή. Επιπλέον περιμένει από τον θεραπευτή να παίξει το παιχνίδι. Εκεί ο θεραπευτής πρέπει να το καταλάβει αυτό. Να δεχτεί τα αισθήματα που του προβάλλονται και να μην παίξει αυτό το παιχνίδι όσο κι αν πιεστεί. Ανάλογα με τις άμυνες του ασθενή, την εμπειρία του θεραπευτή και τα προβλήματα που είχε στην παιδική του ζωή ο ασθενής, δημιουργείται και ένα κλίμα  το οποίο πρέπει να βοηθάει στην ανάδυση των αισθημάτων και να διευκολύνει την εσωτερική κίνηση των ορμών. Κανονικά όλοι οι ασθενείς αρχίζουν και νιώθουν τα αισθήματα που ζούσαν ως παιδιά και τα ξαναζούν. Γίνονται παιδιά. Όταν είναι όμως κανείς παιδί και έχει έναν γονιό που είναι κοντά του, πολλά μπορούν να αλλάξουν. Αυτό είναι η θεραπεία. Είναι μακροχρόνια, θέλει υπομονή, αλλά σε μεγαλώνει, σε ωριμάζει, σε ισορροπεί.

Καχυποψίσ
Καχυποψίσ

*Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς την έγγραφη άδεια του συγγραφέα

Δείτε επίσης: Αυτοκαταστροφικότητα

Η διαδικασία της ψυχοθεραπείας απαιτεί δέσμευση, αφοσίωση και απευθύνεται μόνο σε όσους βλέπουν σοβαρά οτι χρειάζεται να αλλάξουν τη ζωή τους. Αν σκέφτεστε να ξεκινήσετε αυτό το ταξίδι, καλέστε με στο 211 71 51 801 για να κλείσετε ένα ραντεβού και να δούμε μαζί πώς μπορώ να σας βοηθήσω.

Μιχάλης Πατεράκης
Ψυχολόγος Ψυχοθεραπευτής
University of Indianapolis University of Middlesex
Καρνεάδου 37, Κολωνάκι (δίπλα στον Ευαγγελισμό)
Δέχομαι κατόπιν ραντεβού
Τηλ: 211 7151 801
www.psychotherapy.net.gr
www.mixalispaterakis.gr

Αφήστε μια απάντηση

Για οποιοδήποτε θέμα σας απασχολεί καλέστε μας στο 211 715 1801
ή συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα:

Αποδέχομαι τη διαχείριση των δεδομένων μου από το psychotherapy.net.gr