Επικοινωνήστε μαζί μας

Οι σχέσεις αντικειμένου

Οι σχέσεις αντικειμένου
Οι σχέσεις αντικειμένου υπάρχουν απο την αρχή της ζωης και το πρώτο αντικείμενο ειναι ο μαστός της μητέρας, ο οποίος για το παιδί διχάζεται σε έναν καλό (ικανοποιητικό) και σε έναν κακό μαστό (ματαιωτικό). Ο διχασμός αυτός καταλήγει σε μια αποκοπή της αγάπης απο το μισος.

Οι σχέσεις αντικειμένου προσφέρουν μια βαθιά προοπτική από την οποία οι ψυχολόγοι μπορούν να κατανοήσουν τη δυναμική των ανθρώπινων σχέσεων και τον αντίκτυπό τους στην ψυχική υγεία. Η θεωρία αυτή υπογραμμίζει τη σημασία των πρώιμων δεσμών, ιδίως με τους κύριους φροντιστές, καθώς αποτελούν το σχέδιο για τις μελλοντικές διαπροσωπικές σχέσεις.

 

Η θεωρία της σχέσης αντικειμένου

Στο πλαίσιο της θεωρίας των σχέσεων αντικειμένου, οι περίπλοκες ψυχολογικές διεργασίες που ξεκινούν από την πρώιμη βρεφική ηλικία θέτουν το θεμελιώδες σχέδιο για τις μετέπειτα διαπροσωπικές σχέσεις και την ανάπτυξη της προσωπικότητας του ατόμου. Ο δεσμός μητέρας-βρέφους αντιπροσωπεύει την αρχική και πιο κομβική από αυτές τις πρώιμες αντικειμενικές σχέσεις. Η εμπειρία του βρέφους με τον φροντιστή, συχνά τη μητέρα, και ιδίως ο τρόπος διαχείρισης της ικανοποίησης και της απογοήτευσης, διαμορφώνει τον εσωτερικό κόσμο του παιδιού. Αυτή η σχέση γεννά το φαινόμενο του διαχωρισμού, μια ψυχολογική διαδικασία με την οποία το παιδί κατηγοριοποιεί τις εμπειρίες σε “καλές” ή “κακές” για να διαχειριστεί την πολυπλοκότητα των συναισθημάτων του.

Ο ρόλος των των σχέσεων αντικειμένου σε αυτό το πλαίσιο εκτείνεται πέρα από το φυσικό, καθώς τα αντικείμενα περιλαμβάνουν επίσης αναπαραστάσεις ανθρώπων, συναισθημάτων και εμπειριών που εσωτερικεύονται. Αυτά τα εσωτερικευμένα αντικείμενα επηρεάζουν σημαντικά την προσωπικότητα, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο σχετίζεται με τους άλλους και τον εαυτό του καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Στα θεραπευτικά πλαίσια, η θεωρία των αντικειμενικών σχέσεων παρέχει ένα πλαίσιο για την κατανόηση και την αντιμετώπιση των βαθιά ριζωμένων μοτίβων που στηρίζουν τη διαπροσωπική δυναμική ενός ατόμου.

Οι αντικειμενικές σχέσεις στη θεραπεία επικεντρώνονται στην ερμηνεία και την τροποποίηση των μόνιμων εσωτερικών εικόνων που φέρουν οι άνθρωποι μαζί τους. Ενθαρρύνει τη συμπονετική κατανόηση της σχεσιακής ιστορίας του ατόμου, προωθώντας τη θεραπεία και την ανάπτυξη μέσα στη θεραπευτική συμμαχία.

Επιπτώσεις της οικογενειακής δυναμικής

Αν και η δυναμική της οικογένειας είναι συχνά πολύπλοκη, είναι θεμελιώδης για τη διαμόρφωση των αντικειμενικών σχέσεων που επηρεάζουν τις διαπροσωπικές σχέσεις και την ψυχολογική ανάπτυξη του ατόμου. Ο δεσμός γονέα-παιδιού αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο αυτών των δυναμικών, καθώς οι πρώιμες αλληλεπιδράσεις θέτουν τις βάσεις για τις προσδοκίες του ατόμου από τις άλλες σχέσεις και την κατανόηση του κόσμου. Οι ασφαλείς και θρεπτικοί δεσμοί ενισχύουν μια θετική αίσθηση του εαυτού και των άλλων, η οποία ευνοεί τις υγιείς σχέσεις αντικειμένου.

Η δυναμική των αδελφών παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της ικανότητας ενός ατόμου να συνδέεται και να εμπλέκεται με συνομηλίκους. Ο ανταγωνισμός, η αντιπαλότητα ή η υποστήριξη μεταξύ των αδελφών μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την κοινωνική ανάπτυξη του ατόμου και τις μετέπειτα σχέσεις των ενηλίκων.

Επιπλέον, τα διαγενεακά πρότυπα, συμπεριλαμβανομένων των γονικών στυλ και των οικογενειακών παραδόσεων, μπορούν να μεταδοθούν από γενιά σε γενιά, επηρεάζοντας τα στυλ προσκόλλησης και τις σχεσιακές προσεγγίσεις.

Η ποιότητα αυτών των οικογενειακών δεσμών συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη των στυλ προσκόλλησης, τα οποία κυμαίνονται από ασφαλή έως διάφορες μορφές ανασφαλούς προσκόλλησης. Αυτά τα στυλ έχουν βαθύτατο αντίκτυπο στην ψυχική υγεία, επηρεάζοντας την ευπάθεια του ατόμου στο στρες, την ικανότητά του να δημιουργεί και να διατηρεί σχέσεις και τη συνολική συναισθηματική ευημερία.

Προσεγγίσεις στην ψυχοθεραπεία

Ενώ η θεωρία της σχέσης αντικειμένου ενημερώνει την κατανόηση της διαπροσωπικής δυναμικής, διάφορες προσεγγίσεις στην ψυχοθεραπεία ενσωματώνουν αυτές τις γνώσεις για να διευκολύνουν την ψυχολογική θεραπεία και ανάπτυξη. Οι διάφορες μέθοδοι ψυχοθεραπείας προσφέρουν ένα φάσμα τεχνικών που επιτρέπουν στους θεραπευτές να προσαρμόζουν τη θεραπεία στις μοναδικές ανάγκες του κάθε ατόμου. Αυτές οι μέθοδοι περιλαμβάνουν την ψυχοδυναμική θεραπεία, η οποία ενσωματώνει άμεσα τη θεωρία της σχέσης αντικειμένου, τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, η οποία επικεντρώνεται στην τροποποίηση των δυσλειτουργικών μοτίβων σκέψης, και τις ανθρωπιστικές προσεγγίσεις που δίνουν έμφαση στην προσωπική ανάπτυξη και την αυτογνωσία.

Οι τεχνικές στην ψυχοθεραπεία είναι ποικίλες, από διερευνητικές συζητήσεις για τις πρώιμες σχέσεις αντικειμένων μέχρι παρεμβάσεις που βασίζονται σε δεξιότητες. Τα οφέλη της ψυχοθεραπείας είναι καλά τεκμηριωμένα, με αποτελέσματα όπως η βελτίωση της ψυχικής υγείας, οι καλύτερες διαπροσωπικές σχέσεις και η αυξημένη αυτογνωσία.

Η κατανόηση των διαπολιτισμικών προοπτικών της ψυχοθεραπείας είναι απαραίτητη, καθώς το πολιτισμικό υπόβαθρο επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα σχετίζονται με τους άλλους και ερμηνεύουν τις εμπειρίες τους.

Συμπερασματικά

Συνοψίζοντας, η θεωρία της σχέσης αντικειμένου προσφέρει βαθιά γνώση της ανάπτυξης του ψυχισμού μέσω των πρώιμων σχεσιακών εμπειριών.

Αυτό το ψυχαναλυτικό πλαίσιο υπογραμμίζει τη διαρκή επίδραση των πρωτογενών δεσμών στις μετέπειτα διαπροσωπικές σχέσεις και τη συναισθηματική υγεία.

Αναγνωρίζοντας τη σημασία των εσωτερικευμένων αντικειμενικών αναπαραστάσεων, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε καλύτερα τις πολύπλοκες βάσεις των ψυχολογικών διαταραχών, διευκολύνοντας πιο αποτελεσματικές θεραπευτικές παρεμβάσεις και προωθώντας βελτιωμένα σχεσιακά αποτελέσματα για τα άτομα.

 

*Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς την έγγραφη άδεια του συγγραφέα

Η διαδικασία της ψυχοθεραπείας απαιτεί δέσμευση, αφοσίωση και απευθύνεται μόνο σε όσους βλέπουν σοβαρά οτι χρειάζεται να αλλάξουν τη ζωή τους. Αν σκέφτεστε να ξεκινήσετε αυτό το ταξίδι, καλέστε με στο 211 71 51 801 για να κλείσετε ένα ραντεβού και να δούμε μαζί πώς μπορώ να σας βοηθήσω.

Μιχάλης Πατεράκης
Ψυχολόγος Ψυχοθεραπευτής
University of Indianapolis University of Middlesex
Καρνεάδου 37, Κολωνάκι (δίπλα στον Ευαγγελισμό)
Δέχομαι κατόπιν ραντεβού
Τηλ: 211 7151 801
www.psychotherapy.net.gr
www.mixalispaterakis.gr