Επικοινωνήστε μαζί μας
211 715 1801

Αγοραφοβία

Τα Συμπτώματα Της Αγοραφοβίας

  • Άγχος όταν το άτομο βρίσκεται σε μέρη ή καταστάσεις από όπου η διαφυγή μπορεί να είναι πολύ δύσκολη (ή ενοχλητική) ή όπου μπορεί να μην υπάρχει διαθέσιμη βοήθεια
  • Φόβος να είναι μακριά από το σπίτι
  • Φόβος να είναι μέσα στο πλήθος ή να παραμένει στις ουρές
  • Φόβος να βρίσκεται πάνω σε γέφυρα
  • Φόβος να ταξιδεύει με λεωφορείο, τρένο ή αυτοκίνητο
  • Αποφυγή καταστάσεων ή υπομένονται μεν αλλά με έντονη ενόχληση ότι θα εμφανισθεί κρίση πανικού ή παρόμοια συμπτώματα

Το Είδος Φοβίας Της «Αγοραφοβίας»

Η αγοραφοβία είναι ένα είδος φοβίας. Στην βάση της δεν διαφέρει από τα άλλα. Δηλαδή στην ουσία, στον τρόπο που φτιάχνεται μια φοβία δεν υπάρχουν διαφορές. Υπάρχουν εξειδικευμένες από άτομο σε άτομο καταστάσεις που έπαιξαν κάποιο ρόλο στην κατάσταση αλλά όχι στην ουσία της. Όλες οι φοβίες, από αυτόν που φοβάται το αεροπλάνο μέχρι εκείνον που παθαίνει αγοραφοβία μαζί με μια κρίση άγχους, κρύβουν από κάτω άλλα αισθήματα, ασυνείδητα (χωρίς συνείδηση). Τα αισθήματα αυτά είναι πολύ σημαντικά και για κάποιο εξίσου σημαντικό λόγο έχουν καταπιεσθεί. Αυτή είναι η μία διάσταση της φοβίας και εκεί φαίνεται στην ψυχοθεραπεία, στο πρόσωπο του θεραπευτή, ποια είναι αυτά τα απωθημένα αισθήματα. Η άλλη διάσταση η οποία στην ουσία της δεν έχει καμμία διαφορά με την προηγούμενη, είναι ο φόβος του αφανισμού. Κι εκεί έχουν συμβεί πράγματα ιδιαιτέρως δύσκολα που απείλησαν τον ψυχισμό και που ποτέ δεν μπόρεσαν να βρουν διέξοδο προς την συνείδηση. Η αλήθεια είναι ότι και στη μία και στην άλλη περίπτωση, ο φόβος είναι τόσο μεγάλος στην παιδική ηλικία όπου συμβαίνουν αυτά, οπότε το άτομο δεν έχει άλλη επιλογή από το να τα κρύψει κάπου μέσα του, να προσπαθήσει να τα σταματήσει από το να εκφράζονται ή να μην τους επιτρέπει την είσοδο στα ανώτερα στρώματα της συνείδησης. Οι άλλες επιλογές είναι ουσιαστικά οι εκφραστικές οδοί.

Αυτές που χρησιμοποιούν οι καλλιτέχνες με τα διάφορα είδη τέχνης τα οποία χρησιμοποιούν. Ηθοποιία, τραγούδι, εικαστικά, αθλητισμός, είναι μόνο μερικές από αυτές τις οδούς οι οποίες αποτελούν ένα οπωσδήποτε απαραίτητο μέσον εκτόνωσης του ψυχισμού. Δεν λύνουν τα προβλήματα αλλά απλώς όπως μια χύτρα αφήνει μια απαραίτητη ποσότητα ατμού να ξεχειλίζει για να μην εκραγεί και ταυτόχρονα να κάνει καλά τη δουλειά για την οποία προορίζεται, έτσι και ο ψυχισμός χρησιμοποιεί την τέχνη, τον αθλητισμό, τα χόμπυ, τις κοινωνικές δραστηριότητες, την επιστήμη, κτλ για να εκφράσει τις ορμές του. Όχι όμως για να κάνει επανορθώσεις στα τραύματα.

Ο «Κόσμος»

Γιατί η αγοραφοβία τώρα είναι μια μορφής φοβίας που αφορά στον κόσμο; Γιατί συμβαίνει μέσα στον κόσμο; Και γιατί σχετίζεται με τον φόβο διαφυγής και με τους κλειστούς χώρους; Ας δούμε τα πράγματα. Ο «κόσμος», βλέπουμε από την ανάλυση ασθενών με φοβίες, αποτελεί ένα σύμβολο μιας κατάστασης στην οποία «βρισκόμαστε μέσα». Το να βρίσκεσαι μέσα στον κόσμο δεν είναι παρά μία συμβολική μεταφορά του μητρικού περιβάλλοντος. Είναι το σπίτι που μεγάλωνες κάποτε. Αλλά αυτό το σπίτι είναι γεμάτο από εμπειρίες που έχουν και καλά και κακά πράγματα. Αν τα κακά πράγματα δεν έχουν καθησυχαστεί ή δεν έχουν βρει δίοδο επικοινωνίας, τότε παραμένουν δύσκολα, παραμένουν φοβιστικά. Αυτά τα φοβιστικά πράγματα που δεν έχουν απορροφηθεί, παραμένουν ενεργά στον ψυχισμόΟυσιαστικά εδώ μιλάμε για το κράτημα. Η αίσθηση η εσωτερική ότι τα πράγματα δεν κρατιώνται καλά, αφήνει μια κραυγή αγωνίας. Κάπως έτσι συμβαίνει μερικές φορές εκείνη τη στιγμή της κρίσης: μια αίσθηση αγωνίας, μια κραυγή είναι έτοιμη να βγεί, από κάπου θέλει να κρατηθεί ο άνθρωπος. Είναι σα να δέχεται επίθεση, σα να υπάρχουν πολλά ερεθίσματα που προκαλούν φόβο, αλλά δεν μπορεί να κάνει τίποτα.

Τί Έχει Συμβεί

Οι αντιδράσεις αυτές είναι ανάλογες τους παρελθόντος της βρεφικής ζωής. Κάποια μωρά δείχνουν περισσότερο φοβισμένα από άλλα και πρέπει πάντα να μετρήσουμε πολλούς παράγοντες πριν καταλήξουμε να πούμε με κάποια σχετική σιγουριά τί έχει περίπου συμβεί και πως μπορούμε να βοηθήσουμε έναν τέτοιο ασθενή. Ωστόσο η συναισθηματική επικοινωνία που μπορεί να αναπτυχθεί με τον θεραπευτή, είναι ένα σημείο επαφής με τη ζωή. Η επικοινωνία είναι ζωή και δεν μπορεί παρά να εκληφθεί σαν μία προσπάθεια για να ξεδιπλωθεί η ορμή της ζωής, της αυτοσυντήρησης και της εξέλιξης. Η συναισθηματική επαφή, στον βαθμό που μπορεί να γίνεται κάθε φορά, είναι μια στιγμή ζωής. Αν αυτή η επικοινωνία μπορεί να γίνει συχνή, αμφίδρομη και να έχει μέσα της στοιχεία κάποιας ευχάριστης διάστασης δηλαδή να μπορεί να νοηματοδοτήσει την επικοινωνία αυτή, τότε οι άνθρωποι μαλακώνουν με το αδιέξοδο στο οποίο βρέθηκαν και το οποίο δεν μπορεί κανείς να καταλάβει τόσο εύκολα κατά την διάρκεια της κατάστασης η οποία εξελίσσεται.

Η αίσθηση του αβοήθητου είναι πλήρης. Οι άνθρωποι που βιώνουν τέτοιες στιγμές μειώνουν τις δραστηριότητές τους, αποφεύγουν να βρίσκονται σε πολυσύχναστους χώρους, φοβούνται να βρίσκονται μακριά από την ασφάλεια του σπιτιού τους. Οπότε παραμερίζουν ένα σωρό από τις χαρές της ζωής. Μερικοί από αυτούς σταματούν να έχουν επαφές τελείως και κλείνονται για μεγάλα διαστήματα στο σπίτι. Κάποιοι καταφεύγουν σε καταχρήσεις. Είναι μια πολύ δύσκολη κατάσταση.

Η Είσοδος Στην Θεραπεία Είναι Δύσκολη Αλλά Σημαντική

Το να προσπαθήσει να ζητήσει βοήθεια ένας τόσο κλεισμένος άνθρωπος μπορεί να είναι δύσκολο αλλά δεν είναι τόσο αδύνατο όσο φαίνεται. Η ζωή έχει δύναμη και γνωρίζει τρόπους για να μας σηκώνει στα πόδια μας ακόμα και όταν κάτι μας έχει ρίξει ολοκληρωτικά. Αυτή είναι η δύναμή της. Εκείνο που θα πρέπει να προσέξουμε είναι να μη αφήσουμε τον εαυτό μας αβοήθητο για πάρα πολύ καιρό. Αλλά ακόμα και τότε μπορεί κανείς να ζητήσει βοήθεια. Η ζωή είναι ένας δύσκολος αγώνας για όλους μας. Όχι μόνο για τους αγοραφοβικούς ή για όσους παθαίνουν κρίσεις πανικού ή για όσους είναι φτωχοί. Η ανθρώπινη ύπαρξη είναι συνώνυμη της απελπισίας και αυτός είναι και ο βασικότερος λόγος που κανείς δεν πιστεύει στ’ αλήθεια μέσα του ότι κάποια μέρα θα πεθάνει. Ωστόσο ένας άνθρωπος που έχει υπομείνει μια δύσκολη συναισθηματική συνθήκη για πολύ καιρό, μπορεί πραγματικά να αισθάνεται ότι χάνει την ελπίδα. Η ελπίδα υπάρχει όμως μέσα μας όσο υπάρχει ζωή. Ο φόβος είναι το βασικότερο σύμπτωμα του γεγονότος ότι υπάρχουμε. Δεν υπάρχει ζωή χωρίς φόβο. Απλώς οι περισσότεροι τον καταπιέζουμε. Αλλού καταπιέζουν περισσότερο την κατάθλιψη, αλλού τον φόβο, αλλού την αυτονομία. Ότι έχουμε μέσα μας το προβάλλουμε έξω και έτσι φτιάχνεται ο πολιτισμός ο οποίος μας γυρίζει ότι του προβάλλαμε. Αν μέσα μας καταπιέζουμε την επικοινωνία, θα γίνουμε φοβικοί. Αν καταπιέζουμε την αμφιβολία θα γίνουμε νευρωτικοί.

Αν καταπιέζουμε την κατάθλιψη δεν θα μπορούμε να πενθήσουμε και θα γίνουμε παρανοικοί. Αν καταπιέζουμε την αυτονομία θα γίνουμε υποτακτικοί ή αναρχικοί. Κάθε κατάσταση στη ζωή έχει και κάποιες συνέπειες. Τίποτα δεν είναι χωρίς κόστος. Και κάθένας πληρώνει ένα τίμημα σε ψυχικό επίπεδο. Αν το τίμημα είναι πολύ μεγάλο αυτό σημαίνει ότι κάποια πράγματα έχουν υποστεί κάποια στρέβλωση ή ότι κάτι δεν έχει παέι καλά στην επικοινωνία κάποτε πολύ παλιά στην πολύ μικρή μας ζωή. Οπότε η θεραπεία είναι να φτάσουμε σε επαφή με αυτά τα αισθήματα και να βοηθήσουμε να εκφραστούν. Εκεί βγαίνει ο μεγαλύτερος φόβος και οι φόνοι που μπορεί να πρέπει να γίνουν εσωτερικά για να βγει ο θυμός. Αλλά αυτό σημαίνει και μια πραγματική θεραπεία που είναι σπάνια. Για κανέναν δεν είναι εύκολο αλλά έτσι απελευθερώνεται κανείς και μπορεί να ξεκινήσει να χρησιμοποιεί τη ζωή του πιο ευχάριστα για τον εαυτό του.

*Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς την έγγραφη άδεια του συγγραφέα

Δείτε επίσης: Το πρώτο έτος ζωής και η σημασία του στην ενήλικη ζωή

Η διαδικασία της ψυχοθεραπείας απαιτεί δέσμευση, αφοσίωση και απευθύνεται μόνο σε όσους βλέπουν σοβαρά οτι χρειάζεται να αλλάξουν τη ζωή τους. Αν σκέφτεστε να ξεκινήσετε αυτό το ταξίδι, καλέστε με στο 211 71 51 801 για να κλείσετε ένα ραντεβού και να δούμε μαζί πώς μπορώ να σας βοηθήσω.

Μιχάλης Πατεράκης
Ψυχολόγος Ψυχοθεραπευτής
University of Indianapolis University of Middlesex
Καρνεάδου 37, Κολωνάκι
Δέχομαι κατόπιν ραντεβού
Τηλ: 211 7151 801
www.psychotherapy.net.gr
www.mixalispaterakis.gr

Για οποιοδήποτε θέμα σας απασχολεί καλέστε μας στο 211 715 1801
ή συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα:

Αποδέχομαι τη διαχείριση των δεδομένων μου από το psychotherapy.net.gr