Menu

Αναζήτηση Θεμάτων και Άρθρων από την Αρθρογραφία του κ. Πατεράκη

Διαταραχές Προσωπικότητας

 Τα άτομα με αυτες τις διαταραχες φαίνονται συνήθως παράξενα και εκκεντρικά. Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει την αντικοινωνική, την οριακή (μεταιχμιακή), την ιστριονοκή και τη ναρκισσιστική. Τα άτομα με αυτες τις διαταραχες φαίνονται συνήθως θεατρικά, συναισθηματικά και ασταθή. Η τριτη κατηγορία περιλαμβάνει την αποφευκτική, την εξαρτητική, την ιδεοψυχαναγκαστική. Τα άτομα με αυτες τις διαταραχες εμφανίζονται συνήθως αγχώδη η φοβισμένα. Στην τριτη κατηγορία εμπίπτει και μια διαταραχη η οποια ονομάζεται «μη προσδιοριζόμενη αλλιως» παραδείγματα της οποίας ειναι η παθητικοεπιθετική και η καταθλιπτική διαταραχη της προσωπικότητας.

Ακολουθεί μια σύντομη περιγραφή των διαταραχων της προσωπικότητας μαζί με τα κύρια σημεία της συμπτωματολογίας τους.

Παρανοειδής Διαταραχή της Προσωπικότητας

Τα άτομα με παρανοϊκή διαταραχη της προσωπικότητας χαρακτηρίζονται από διαρκή καχυποψία και δυσπιστία για τους ανθρώπους γενικά. Αρνούνται την ευθύνη για τα ίδια τους τα συναισθήματα και αποδίδουν την ευθύνη στους άλλους. Συνήθως είναι εχθρικά, ευερέθιστα, και θυμωμένα. Ο θρησκόληπτος, ο συλλέκτης αδικιών, ο παθολογικά ζηλότυπος σύζυγος καί ο δικομανής συχνά έχουν παρανοϊκή διαταραχή της προσωπικότητας. Συνήθως υπάρχει διάχυτη δυσπιστία και καχυποψία προς τους άλλους, ώστε τα κίνητρά τους να ερμηνεύονται σαν κακόβουλα. Η έναρξη αυτής της εικόνας γίνεται στην πρώτη ενήλικη ζωή και εχει καποια από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: υποψιάζεται χωρίς επαρκή αίτια ότι τον βλάπτουν ή τον εξαπατούν, υπέραπασχολείται με αβάσιμες αμφιβολίες σχετικά με την αφοσίωση ή την εμπιστοσύνη φίλων η συνεργατών, ειναι απρόθυμος να εκμυστηρευτεί σε άλλους λόγω αδικαιολόγητου φόβου ότι οι πληροφορίες θα χρησιμοποιηθούν κακόβουλα εναντίον του, διαβλέπει κρυμμένα εξευτελιστικά ή απειλητικά μηνύματα σε καλοβουλες παρατηρήσεις ή γεγονότα, ειναι επίμονα κακεντρεχής δηλαδή δεν συγχωρεί προσβολές αδικίες η ταπεινώσεις, αντιλαμβάνεται επιθέσεις στο χαρακτήρα ή στην υπόληψή του οι οποίες δεν είναι εμφανείς στους άλλους και αντιδρά αμέσως με θυμό η αντεπίθεση, έχει επανειλημμένες υποψίες χωρις δικαιολογία αναφορικά με το σύζυγο ή τον ερωτικό σύντροφο.

Σχιζοειδής Διαταραχή της Προσωπικότητας

Η σχιζοειδής διαταραχή της προσωπικότητας διαγιγνώσκεται σε ασθενείς που παρουσιάζουν καθ´όλη την διάρκεια της ζωής τους ένα πρότυπο κοινωνικής απόσυρσης. Η έλλειψη άνεσης στην ανθρώπινη αλληλεπίδραση, η ενδοστρέφειά τους και το επίπεδο περιορισμένο συναίσθημά τους ειναι αξιοσημείωτα. Οι ασθενείς με σχιζοειδή διαταραχή της προσωπικότητας συνήθως φαίνονται στους άλλους εκκεντρικοί, απομονωμένοι ή μοναχικοί. Φέρουν ένα διαχυτο πρότυπο απομάκρυνσης απο κοινωνικές σχέσεις με περιορισμένο εύρος έκφρασης συναισθημάτων στις διαπροσωπικές σχέσεις. Ο σχιζοειδής δεν επιθυμεί ούτε ευχαριστιέται τις κοινωνικές σχέσεις συμπεριλαμβανομένου του να ειναι μέλος οικογένειας. Σχεδόν πάντα επιλέγει μοναχικές δραστηριότητες. Δείχνει μικρό ή καθόλου ενδιαφέρον για σεξουαλικές εμπειρίες με άλλο πρόσωπο. Βρίσκει ευχαρίστηση σε λίγες ή σε καμμία δραστηριότητες. Στερείται στενών ή εμπίστων προσώπων πέρα από τους συγγενείς πρώτου βαθμού. Φαίνεται αδιάφορος για την κριτική ή τον έπαινο των άλλων, δείχνει συγκινησιακή ψυχρότητα, απομάκρυνση ή επίπεδη συναισθηματικότητα.

Σχιζοτυπη διαταραχη της προσωπικότητας

Σε αυτή τη διαταραχή τα άτομα είναι εντυπωσιακά παράξενα ή ασυνήθιστα. Η μαγική σκέψη, οι παράξενες ιδέες, οι ιδέες αναφοράς, οι παραισθήσεις και η αποπραγματοποίηση, είναι τμήμα του καθημερινού κόσμου του σχιζότυπου ατόμου. Η διαταραχή συνίσταται σε ένα διάχυτο πρότυπο κοινωνικών και διαπροσωπικών ελλειμμάτων το οποίο χαρακτηρίζεται από οξεία δυσφορία και μειωμένη ικανότητα για στενές σχέσεις, καθώς καί από γνωσιακές ή αντιληπτικές παραμορφώσεις και εκκεντρικότητες στη συμπεριφορά. Η συμπτωματολογία μπορεί να περιλαμβάνει ιδέες αναφοράς χωρις παραλήρημα, παράδοξες πεποιθήσεις ή μαγική σκέψη που επηρεάζουν τη συμπεριφορά και ειναι ασύμβατες με τα πολιτισμικά πρότυπα π.χ δεισιδαιμονία, πίστη σε μαντική ικανότητα, τηλεπάθεια ή «έκτη»αισθηση, αλλόκοτες φαντασιώσεις ή ενασχολήσεις.

Αντικοινωνική Διαταραχή Της Προσωπικότητας

Η διαταραχή αυτή χαρακτηρίζεται από συνεχείς αντικοινωνικές ή εγκληματικές πράξεις αλλά δεν είναι ταυτόσημη με την εγκληματικότητα. Είναι μάλλον ανικανότητα για συμμόρφωση με τα κοινωνικά πρότυπα, που εμπλέκει πολλές πλευρές της εφηβικής και ενήλικης ανάπτυξης του ασθενούς. Υπάρχει ένα διάχυτο πρότυπο περιφρόνησης καί παραβίασης των δικαιωμάτων των άλλων από την ηλικία των 15 περιπου ετών. Το άτομο μπορεί να εμφανίζει τα παρακάτω: αποτυχία να συμμορφωθεί στα κοινωνικά πρότυπα σε σχέση με τη νομοταγή συμπεριφορά όπως φαίνεται από τη διάπραξη επανειλημμένα πράξεων που αποτελούν αιτία σύλληψης. Δολιότητα οπως φαίνεται απο επανειλημμένα ψέμματα, χρήση ψευδωνύμων ή εξαπάτηση των άλλων για προσωπικό όφελος ή ευχαρίστηση. Παρορμητικότητα ή αποτυχία προγραμματισμού. Ευερεθιστότητα και επιθετικότητα όπως φαίνεται από επανειλημμένως βίαιους διαπληκτισμούς ή επιθέσεις. Απερίσκεπτη αδιαφορία για την ασφάλεια του ίδιου ή των άλλων. Συνεχης ανευθυνότητα όπως φαίνεται από επαναλαμβανόμενη αποτυχία να διατηρήσει σταθερή εργασιακή συμπεριφορά ή να εκπληρώσει τις οικονομικές υποχρεώσεις. Έλλειψη μεταμέλειας όπως φαίνεται απο το ότι αντιμετωπίζει με αδιαφορία ή εκλογίκευση το γεγονός ότι έχει βλάψει κακομεταχειριστεί ή κλέψει άλλους.

Οριακή (μεταιχμιακή) Διαταραχή Της Προσωπικότητας

Οι ασθενεις με οριακή διαταραχη βρίσκονται στα όρια μεταξύ νεύρωσης και ψυχωσης και χαρακτηρίζονται από υπερβολική αστάθεια στο συναίσθημα, στη διάθεση, στη συμπεριφορά, στις αντικειμενότροπες σχέσεις και στην εικόνα του εαυτού τους. Η διαταραχή εχει ονομαστεί επίσης περιπατητική σχιζοφρένεια, «εως εάν» προσωπικότητα, ψευδονευρωτική σχιζοφρένεια, ψυχωτικός χαρακτήρας και συναισθηματικά ασταθής διαταραχή της προσωπικότητας. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για ενα διάχυτο πρότυπο αστάθειας των διαπροσωπικών σχέσεων, της εικόνας του εαυτού και των συναισθημάτων και έκδηλη παρορμητικότητα. Η κυρίως συμπτωματολογία συμπεριλαμβάνει τα εξής: απεγνωσμένες προσπάθειες αποφυγής πραγματικής ή φαντασιωμένης εγκατάλειψης. Πρότυπο ασταθών και έντονων διαπροσωπικών σχέσεων που χαρακτηρίζονται απο εναλλαγή ανάμεσα σε ακραία εξιδανικευση και ακραία υποτίμηση. Διαταραχή της ταυτότητας και συγκεκριμένα καταφανώς και επίμονα ασταθής εικόνα ή αίσθηση του εαυτού. Παρορμητικότητα σε τουλάχιστον δυο περιοχές, η οποία ειναι δυνητικά αυτοβλαπτική (έξοδα, σεξ, κατάχρηση ουσιών, επικίνδυνη οδήγηση, επεισόδια υπερφαγίας, κτλ). Υποτροπιάζουσα αυτοκτονική συμπεριφορά, χειρονομίες ή απειλές ή αυτοακρωτηριαστική συμπεριφορά. Συναισθηματική αστάθεια που οφείλεται σε έκδηλη αντιδραστικότητα της διάθεσης (π.χ έντονα επεισόδια δυσφορίας, ευερεθιστοτητας ή άγχους που διαρκούν λίγες ωρες και μονο σπάνια περισσοτερο απο λίγες μερες)

Ιστριονική διαταραχή της προσωπικοτητας

Η ιστριονική διαταραχή της προσωπικότητας χαρακτηρίζεται από ζωηρή, θεατρική, εξωστρεφή συμπεριφορά σε ενθουσιώδη συναισθηματικά άτομα. Συνήθως όμως η επιδεικτική τους παρουσία συνοδεύεται απο ανικανότητα να διατηρήσουν βαθιές μακροχρόνιες σχέσεις. Τα ατομα αυτα εμφανίζουν πολλα απο τα παρακάτω χαρακτηριστικά: αισθάνονται δυσάρεστα σε καταστάσεις στις οποίες δεν ειναι το κεντρο της προσοχής. Η συναλλαγή με τους άλλους χαρακτηριζεται συχνα απο απροσφορη, σεξουαλικα σαγηνευτική ή προκλητική συμπεριφορά. Υπαρχουν εκδηλώσεις ταχείας μεταβολής και ρηχης έκφρασης συναισθημάτων. Συχνή ειναι επισης η συνεχής χρήση της σωματικής εμφανισης για την προσέλκυση της προσοχής. Ο τρόπος ομιλίας ειναι υπερβολικά εντυπωσιακός και στερούμενος λεπτομερειών. Τα άτομα αυτα ειναι δραματικα, κάνουν επίδειξη θεατρινισμου και εκφράζονται με υπερβολικά συναισθηματικό τροπο. Εύκολα επηρεάζονται απο άλλους ή απο καταστάσεις, ειναι δηλαδή υποβόλιμα. Ενα ακομα χαρακτηριστικό της διαταραχής αυτής ειναι οτι τα άτομα θεωρούν τις σχεσεις περισσοτερο στενές απο οτι ειναι στην πραγματικότητα.

Ναρκισσιστική Διαταραχή Της Προσωπικότητας

Τα άτομα με ναρκισσιστική διαταραχή της προσωπικότητας χαρακτηρίζονται απο μεγαλοποιημένη αίσθηση προσωπικής αξίας και αίσθηση μεγαλείου ότι είναι με κάποιο τρόπο μοναδικά. Αναλυτικότερα, πρόκειται για ένα διάχυτο πρότυπο μεγαλείου (στη φαντασία ή στη συμπεριφορά), ανάγκης για θαυμασμό και έλλειψης ενσυναίσθησης. Το άτομο μεγαλοποιεί επιτεύγματα και ταλέντα και προσδοκά να αναγνωρίζεται σαν ανώτερος χωρις ανάλογα επιτεύγματα. Υπαρχει ενασχόληση με φαντασιώσεις απεριόριστης επιτυχίας, δύναμης ευφυΐας, ομορφιάς ή ιδανικής αγάπης. Πιστεύει οτι ειναι εξαιρετικός και μοναδικός και μπορεί να γίνει κατανοητος μονο απο αυτο, ή θα πρεπει να σχετίζεται με αλλα εξαιρετικα ή υψηλού επιπέδου άτομα (ή οργανισμους). Απαιτεί υπερβολικό θαυμασμό. Εχει μια αισθηση κατοχής ιδιαίτερων δικαιωμάτων δηλαδή αδικαιολόγητες προσδοκίες εξαιρετικά ευνοϊκής αντιμετώπισης ή αυτόματης συμμόρφωσης με τις προσδοκίες του. Εκμεταλλεύεται τους άλλους για να πετύχει τους σκοπούς του. Ειναι απρόθυμος να αναγνωρίσει η να ταυτιστεί με τα αισθήματα και τις ανάγκες των άλλων. Ειναι συχνα ζηλόφθονος με τους άλλους η πιστεύει οτι οι άλλοι ειναι ζηλόφθονοι μαζι του. Τελος, δείχνει αλαζονικές, υπεροπτικές συμπεριφορές και στάσεις.

Αποφευκτική διαταραχή της προσωπικότητας

Τα άτομα παρουσιάζουν εξαιρετική ευαισθησία στην απόρριψη, κατι που μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικά αποσυρμενη ζωη. Δεν ειναι ακοινώνητοι και δείχνουν μεγάλη επιθυμία για συντροφιά, αλλά είναι ντροπαλοί. Χρειάζονται ασυνήθιστα ισχυρές εγγυήσεις για μια αποδοχή χωρις κριτική.  Για τέτοια άτομα συνήθως αναφέρεται οτι εχουν σύμπλεγμα κατωτεροτητας. Η διαταραχη λέγεται αλλιως αγχώδης διαταραχη της προσωπικότητας. Τα διαγνωστικά κριτηρια ειναι τα εξής:

1. αποφυγη επαγγελματικών δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν σημαντική διαπροσωπικη επαφή, εξαιτίας φόβων κριτικής, αποδοκιμασίας και απόρριψης.

2. Απροθυμία να σχετιστεί με ανθρώπους, εκτος αν εχει τη βεβαιότητα οτι θα γίνει αρεστος

3. Δείχνει να περιορίζει τις στενές φιλίες εξαιτίας του φόβου οτι θα ντροπιαστεί η θα γελοιοποιηθεί.

4. Έντονη ενασχόληση με το αν θα υποστεί κριτική ή απόρριψη σε κοινωνικές καταστάσεις.

5. Ειναι ανασταλμένος σε νέες διαπροσωπικές καταστάσεις εξαιτίας αισθημάτων ανεπάρκειας

6. Θεωρεί τον εαυτο του κοινωνικά ανάρμοστο, μη ελκυστικό ως άτομο και κατώτερο απο τους άλλους.

7. Ειναι ασυνήθιστα διστακτικος να αναλάβει προσωπικούς κινδύνους η να συμμετάσχει σε οποιεσδήποτε νέες δραστηριότητες επειδή ειναι δυνατο να φανερώσουν την αμηχανία του.

Εξαρτητική διαταραχή της προσωπικότητας

Ο βασικός άξονας της συμπτωματολογίας και της προσωπικότητας του εξαρτητικου ατόμου περιγράφεται μεσω των διαγνωστικών κριτηρίων παρακατω και συνίσταται στα εξής:

1. Δυσκολία να παιρνει καθημερινές αποφάσεις  χωρις εναν υπερβολικό αριθμο συμβουλών και διαβεβαιωσεων απο τους άλλους.

2. Εχει ανάγκη να αναλαμβανουν οι άλλοι την ευθύνη των σημαντικών τομεων της ζωης του

3. Δυσκολία έκφρασης της διαφωνίας του επειδή φοβάται οτι θα χάσει την υποστήριξη η την έγκριση των αλλων

4. Δυσκολία έναρξης προγραμματων η εκτέλεσης πραγμάτων απο μόνος του (περισσοτερο λογω ελλειψης εμπιστοσύνης στην κριση ή στις ικανότητες του παρα απο έλλειψη κινήτρου ή ενεργητικοτητας)

5. Κάνει υπερβολές προκειμένου να εξασφαλίσει τη φροντίδα και την υποστήριξη των άλλων, μεχρι του σημείου να γίνεται εθελοντής σε δυσάρεστα πράγματα.

6. Αισθάνεται δυσάρεστα ή χωρις βοήθεια οταν ειναι μόνος εξαιτιας μεγαλοποιημένων φοβων ανικανότητας φροντίδας του εαυτου

7. Αναζητά επειγόντως μια αλλη σχεση σαν πηγη φροντίδας και υποστήριξης οταν τελειώνει μια στενή σχεση.

8. Μη ρεαλιστική υπεραπασχόληση με φόβους οτι θα εγκαταλειφθεί και θα αφεθεί να φροντίσει τον εαυτο του.

Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή της προσωπικότητας

Τα διαγνωστικά κριτηρια για την ιδεοψυχαναγκαστικη διαταραχη της προσωπικότητας ειναι τα εξής:

1. Υπεραπασχόληση με λεπτομέρειες, κανόνες, καταλογους, τάξη, οργάνωση ή χρονοδιαγραμματα σε τέτοιο βαθμό ώστε να χανεται το κύριο σημείο της δραστηριοτητας.

2. Τελειοθηρια που παρεμβαίνει στην ολοκλήρωση μιας εργασίας (π.χ ανικανότητα ολοκλήρωσης ενος έργου, επειδή δεν πληρούνται οι δικές του υπερβολικά αυστηρές προδιαγραφές).

3. Υπερβολική αφοσίωση στην εργασία και την παραγωγικότητα με αποκλεισμό των ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων και φιλικών σχέσεων.

4. Υπερβολική ευσυνειδησία, σχολαστικοτητα και ακαμψία σε θέματα ηθικής δεοντολογίας και αξιών.

5. Αδυναμία απαλλαγής απο φθαρμένα η άχρηστα αντικείμενα, ακομα και οταν δεν εχουν συναισθηματική αξία.

6. Απροθυμία ανάθεσης καθηκόντων η εργασίας με άλλους εκτος και αν υποτάσσονται ακριβώς στο δικο του τροπο εκτέλεσης.

7. Υιοθεσία ενος μίζερου τρόπου διάθεσης χρημάτων τοσο για τον εαυτο του οσο και για τους άλλους. Τα χρήματα θεωρούνται σαν κατι που θα πρέπει να συσσωρεύεται για μελλοντικές καταστροφές.

8. Επίδειξη ακαμψίας και ισχυρογνωμοσύνης

Παθητικοεπιθετική Διαταραχή Της Προσωπικότητας

Διάχυτο πρότυπο αρνητικών στάσεων και παθητικής αντίστασης σε απαιτήσεις για επαρκή απόδοση οπως φαίνεται σε τέσσερα ή περισσοτερα απο τα ακόλουθα:

1. Παθητική αντίσταση στην εκπλήρωση συνηθισμένων κοινωνικών και επαγγελματικών καθηκόντων.

2. Παράπονα οτι δε βρίσκει κατανόηση και δεν εκτιμάται απο τους αλλους

3. Βλοσυρότητα και φιλονικία

4. Αναιτιολόγητη κριτική και απέχθεια στην εξουσία

5. Φθόνος και μνησικακία σε όσους προφανως είναι πιο τυχεροί

6. Εκφραση υπερβολικών και διαρκων παραπόνων για προσωπική κακοτυχια

7. Εναλλαγή μεταξύ εχθρικής περιφρόνησης και μετανοίας.

Καταθλιπτικη διαταραχη της προσωπικότητας

Άτομα με καταθλιπτική διαταραχη εχουν δια βίου χαρακτηριστικά που εμπίπτουν στα φάσμα της καταθλιψης. Ειναι απαισιόδοξα, ανηδονικά, δεσμευμένα με το καθήκον, χρόνια χωρις χαρά και αμφιβάλουν για τον εαυτο τους. 

Συμπτώματα Καταθλιψης

Καταθλιπτική διαθεση, αίσθηση καταθλιψης, μειωμένη διάθεση, αυπνία, ανηδονία, ενοχές, απαισιοδοξία, αυτοκαταστροφικότητα, τάσεις αυτοκτονίας, απώλεια όρεξης, μεγάλες εναλλαγές βάρους, είναι μερικά από τα συμπτώματα της κατάθλιψης.

Καταθλιψη και μελαγχολια

Επίμονη θλίψη, έντονη κατάθλιψη, ευερεθιστότητα καί ευσυγκινησία είναι δείκτες έναρξης μιας μελαγχολικής περιόδου. Αν αυτά τα συμπτώματα επιμένουν θα πρέπει να επισκεφθείτε ειδικό. Η ψυχοθεραπεία εδώ είναι απαραίτητη. Αρχικά στόχος της είναι η στήριξη καί η αναγνώριση της υπάρχουσας κατάστασης καί σε δεύτερο επίπεδο η αναλυτική εργασία με τους ψυχολογικούς παράγοντες οι οποίοι εμπλέκονται στην διαμόρφωση της ψυχικής προβληματικής. Ως μελαγχολια  εννοούμε μια περίοδο καταθλιψης η οποία για κάποιο λόγο ειναι παρατεταμένη και έχει ως βασικό χαρακτηριστικό την προσπαθεια πένθους.

Καταθλιψη και ψυχαναλυση

Η θεωρία της ψυχανάλυσης όσον αφορά στην καταθλιψη, θεωρεί δεδομένη την σχέση ανάμεσα στην απώλεια του αντικειμένου και την μελαγχολία. Ο θυμός που νιώθει ένας άνθρωπος που βιώνει κατάθλιψη στρέφεται προς τον εαυτό λόγω ταύτισης με το χαμένο αντικείμενο. Εδώ θα πρέπει να κάνουμε έναν διαχωρισμό. Είναι διαφορετική η κατάσταση του πένθους από την κατάσταση της κατάθλιψης (ή αλλιώς της μελαγχολίας). Ο καταθλιπτικός άρρωστος αυτουποτιμά τον εαυτό του και είναι ενοχικός ενώ αυτός που πενθεί όχι.

Καταθλιψη και καταστροφικοτητα

Ο καταθλιπτικός δεν μπορεί να εδραιώσει εσωτερικά τα καλά πράγματα που είχε το απωλεσθέν αντικείμενο ενώ ο πενθών μπορεί να ενδοβάλλει αυτήν την αγάπη (δηλαδή τα καλά πράγματα). Ο καταθλιπτικός φοβάται και ανησυχεί ότι με την δική του επιθετικότητα κατέστρεψε το αντικείμενο αγάπης.

Καταθλιψη και μητρική φιγουρα

Η παιδική ηλικία ειδικότερα στην οποία συμβαίνουν διάφορες απώλειες (όπως η απομάκρυνση της μητρικής φιγούρας από το οπτικό πεδίο του βρέφους ή ακόμα η συναισθηματική της απομάκρυνση ή ακόμα πιο δύσκολα η μη ανταπόκριση στις ανάγκες του βρέφους), είναι πολύ σημαντική για την ανάπτυξη ενός ψυχισμού όσον αφορά στην καταθλιπτική θέση.

Joomla SEF URLs by Artio

Επικοινωνία


Καρνεάδου 37, Κολωνάκι,